Śmieci w górę. Gdzie jest granica wytrzymałości mieszkańców Gminy Jastrowie?

Zapadła decyzja, która doprowadzi do wściekłości tysiące mieszkańców Jastrowia i sąsiedniej Krajenki. Od 1 stycznia 2027 roku nasza stawka za wywóz śmieci drastycznie wzrośnie – z obecnych 43 zł do aż 56 zł od osoby miesięcznie! To podwyżka o ponad 30%. Podczas gdy mniejsze gminy protestują, a ich włodarze głosują przeciwko łupieniu mieszkańców, przegłosowuje ich reprezentacja Piły. Czy sąsiad zza miedzy i biurokraci z PRGOK stworzyli układ, od którego nie ma ucieczki? A może czas na pospolite ruszenie i wyjście ze Związku?

Dyktat w głosowaniu: 11 za, 8 przeciw. Jak Piła przegłosowała Jastrowie

Przebieg posiedzenia Zgradzenia Związku Międzygminnego „PRGOK” z 3 listopada dobitnie pokazał, kto tak naprawdę dyktuje warunki w tym układzie.

Zgromadzona opozycja samorządowców była bezsilna. Nasza burmistrz Ewa Winkowska oraz burmistrz Krajenki Arkadiusz Michalski konsekwentnie zagłosowali PRZECIWKO narzucaniu mieszkańcom nowej taryfy. Wraz z nimi przeciw opowiedzieli się włodarze Krzyża Wielkopolskiego, Ujścia, Kaczor, Miasteczka Krajeńskiego, Białośliwia i gminy Czarnków.

Co z tego, skoro uchwałę i tak przepchnięto większością 11 głosów? Zdecydowała zwarta grupa reprezentantów z Piły (żelazna dziewiątka radnych i urzędników z Prezydent Beatą Dudzińską na czele) poparta jedynie przez reprezentantów Wielenia i Wysokiej. Wynik? Gminy podmiejskie i wiejskie znów zapłacą za błędy i wieloletnie zaniedbania monopolisty i skostniałego PRGOK, który przez lata nie zrobił nic, aby stawka poszła w dół, lub przynajmniej się zatrzymała.

Rachunek za paraliż: 2688 zł rocznie z kieszeni rodziny

Dla czteroosobowej rodziny z Jastrowia nowa stawka to nie drobna korekta – to prawdziwa katastrofa dla domowego budżetu:

Dotychczas (od kwietnia): 4 osoby  płaciły 43\zł} = 172\zł miesięcznie (2 064 zł rocznie)

Od 1 stycznia 2027 r.: 4 osoby x 56\zł = 224zł miesięcznie (2 688 zł rocznie)

To aż 624 złote rocznie wyciągnięte z kieszeni jednej rodziny! A pamiętajmy, że jeszcze w marcu płaciliśmy 35 zł. W ciągu kilkunastu miesięcy skok opłat w Jastrowiu wyniesie ponad 60%.

Zamiast innowacji – "haracz" i groźba utraty płynności

Czy za tymi drastycznymi podwyżkami stoi jakakolwiek nowoczesna wizja? Przewodnicząca zarządu PRGOK Marta Sieniawska podczas opóźnionego posiedzenia rozkładała ręce, tłumacząc, że Związek traci płynność finansową, a mieszkańcom grozi to, że... śmieci w ogóle nie zostaną odebrane.

Zamiast budować własne biogazownie, zamiast planować nowoczesne spalarnie, czy inwestować w gospodarkę obiegu zamkniętego, PRGOK od lat po prostu pobiera opłaty i oddaje rynku w ręce zewnętrznego wykonawcy. Zarząd Związku próbuje zrzucać winę na system kaucyjny, wzrost kosztów paliw, czy to, że mieszkańcy wytwarzają o 3–7% więcej śmieci niż założono.

Najbardziej porażająca jest jednak prawda o rynkowym monopolu. Przewodnicząca sama przyznała, że konkurencja na rynku odpadowym u nas niemal nie istnieje – do przetargów staje w zasadzie jedna firma lub to samo konsorcjum.

Gorzkie słowa w kulisach: Monopol wyhodowany lata temu

Podczas posiedzenia doszło do ostrej wymiany zdań. W mocnych, bezprecedensowych słowach władze PRGOK i Piły zaatakowała burmistrz Krzyża Wielkopolskiego, Marta Kubiak. Pointowała wprost: to Związek kilkanaście lat temu sam umożliwił powstanie monopolu!

Przypomniano kuriozalne decyzje sprzed lat, m.in. śmiesznie niskie kwoty dzierżawy składowiska odpadów w Kłodzie firmie Eneris oraz wyprzedaż udziałów. To właśnie oddanie składowiska w Kłodzie prywatnemu podmiotowi zablokowało jakąkolwiek konkurencję. Żadnej innej firmie po prostu nie opłaca się startować w przetargach w naszym regionie. PRGOK sam wpadł w pułapkę, z której teraz ratuje się, sięgając do kieszeni mieszkańców między innymi Jastrowia.

Czas na Pospolite Ruszenie? Czy Jastrowie powinno wyjść z PRGOK?

Pytanie brzmi: Po co nam taki sąsiad i po co nam taki Związek?

PRGOK stał się maszynką do głosowania pod dyktando Piły. Skoro Piła ze względu na liczbę mieszkańców i reprezentantów jest w stanie przegłosować każdy pomysł i każdą podwyżkę, to Jastrowie pełni w tym układzie wyłącznie rolę "płatnika netto".

Radni Jastrowia mają czas do czerwca na podjęcie kluczowej decyzji o wystąpieniu ze Związku

Czy to ryzyko? Tak i to olbrzymie, bo to praca administracyjna i konieczność zorganizowania gospodarki odpadami od nowa.

Czy to szansa? Zdecydowana! Wyjście z PRGOK daje Jastrowiu możliwość samodzielnego decydowania o swoim losie.  Zamiast płacić 56 zł od osoby na utrzymanie biurokracji w Pile, możemy  budować z ościennymi gminami nowoczesne, ekologiczne alternatywy. Brakuje jednak odwagi i twardego planu.

Przewodnicząca PRGOK proponuje już teraz, by opłaty rosły automatycznie co roku o kolejne 3 złote. To jasny sygnał: taniej w PRGOK już nigdy nie będzie.

Statystyki podwyżek od 1 stycznia 2027 r. (zestawienie sektorów):

Sektor I (Wieleń, Krzyż Wlkp., Drawsko): 57 zł (było 48 zł) – wzrost o 18,75%

Sektor II (Czarnków, Ujście): 56 zł (było 45 zł) – wzrost o 24,44%

Sektor III (Kaczory, Miasteczko Krajeńskie, Białośliwie, Wysoka): 57 zł (było 43 zł) – wzrost o 32,55%

Sektor IV (Jastrowie, Krajenka): 56 zł (było 43 zł) – wzrost o 30,23%

Sektor V (Gmina Piła): 48 zł (było 39 zł) – wzrost o 23,07%

autor: Piotr Kurzyna